31 juli 2026
Toragedeelte: Eikev (Beloning)
Toralezing: Deuteronomium 7:12-11:25
Profetische lezing: Jesaja 49:14-51:3
In de Torah-lezing van deze week staat: „HaShem neemt geen steekpenningen aan” (Deuteronomium 10:17). In de Heilige Schrift komen verschillende passages voor waarin leiders wordt opgedragen niet steekpenningen aan te nemen. Er wordt in de Bijbel echter nergens vermeld dat men geen steekpenningen mag aanbieden. Betekent dit dan dat het aanvaardbaar is om dat te doen? Het antwoord is uiteraard nee. De reden waarom de Schrift alleen vermeldt dat het verboden is om steekpenningen aan te nemen, is dat als het geen zonde zou zijn om dit te doen, er een prikkel zou zijn voor mensen om te proberen het recht te verdraaien, de wet te overtreden en steekpenningen aan te bieden. De Bijbel benadrukt dat het verkeerd is om steekpenningen aan te nemen, en daardoor wordt de prikkel weggenomen om zich op een dergelijke manier te gedragen.
Hieruit leren we een belangrijk principe. Hoewel iemand het juiste moet doen omdat het juist is om te doen, kan het wegnemen van de prikkel tot een bepaalde zonde er in hoge mate toe bijdragen dat een ander niet zondigt. Daarom mag zondig gedrag nooit worden beloond of getolereerd. Een paar jaar geleden was ik betrokken bij een situatie waarin iemand geld had verduisterd uit de nalatenschap van een ander. Toen deze overtreding bij de betrokken partijen bekend werd, zou je denken dat de dader het geld zou teruggeven en om vergeving zou vragen. Dit gebeurde echter niet; in plaats daarvan werden advocaten ingeschakeld om tot een schikking te komen. Er gingen jaren voorbij voordat het geld eindelijk werd teruggegeven. Uiteindelijk kostten de advocatenkosten, andere uitgaven en de ergernis veel meer dan het geld dat was weggenomen. Puur financieel gezien zou het zelfs beter zijn geweest om de overtreding gewoon te negeren en de nalatenschap af te wikkelen. Veel mensen zeiden tegen mij dat ik, als gelovige, zou moeten vergeven en genadig moeten zijn. Deze verkeerde interpretatie van het begrip genade zou echter in feite een verzaaking zijn geweest van mijn verantwoordelijkheden jegens de overledene. Bovendien keken veel mensen toe. Bijvoorbeeld, de kinderen en kleinkinderen van de dader volgden deze zaak op de voet. Het was belangrijk voor hen om te leren dat dergelijk gedrag niet wenselijk is. Met andere woorden, het was goed dat zij begrepen dat er geen reden was om zich op die manier te gedragen. Uiteindelijk wilde de dader gewoon dat deze beproeving voorbij was, want het geld speelde geen rol meer en was teruggegeven.
Kortom, het is voor een samenleving van groot belang om alle prikkels die tot zonde leiden weg te nemen. Wanneer dit principe wordt genegeerd, zal de zonde toenemen.
Artikel geschreven door dr Baruch Korman
