In de Torah-lezing van deze week wordt een lijst gepresenteerd van verschillende gebruiksvoorwerpen voor de tabernakel. Eén van deze voorwerpen, dat misschien wel sterker dan andere met Israël wordt geassocieerd, is de Menorah. Volgens een joodse traditie staat de Menorah symbool voor verlichting. Met andere woorden: de Menorah herinnert Israël eraan dat aanbidding een reactie is van de mens die in aanraking komt met de openbaring van G-d.
Vanuit dit perspectief kan men concluderen dat aanbidding niet bedoeld is voor hen die HaShem niet kennen, maar een reactie is op goddelijke openbaring binnen een verbondsrelatie met Hem.
In de parasja lezen wij:
“…voor de zes takken die uit de Menorah voortkomen.”
Exodus 25:35
Niets in de Schrift is toevallig. Daarom moet men zich afvragen waarom de Menorah zes armen heeft. In de Hebreeuwse numerologie wordt het getal zes geassocieerd met genade. De verdorven mens heeft daarom geen mogelijkheid om uit eigen kracht tot G-d te komen. Allereerst heeft hij openbaring nodig.
De soevereine G-d is niet verplicht om openbaring aan de mens te geven. Wanneer HaShem dit wel doet, is dat een uiting van Zijn genade.
Er zijn twee vormen van openbaring: natuurlijke openbaring en bijzondere openbaring. Natuurlijke openbaring heeft betrekking op zaken als de schepping. Bijzondere openbaring omvat onder andere de Schrift, het getuigenis van gelovigen en wonderen, zoals wanneer HaShem rechtstreeks tot iemands hart spreekt.
De mens, verloren in zijn zonde en gescheiden van G-d, kan door natuurlijke openbaring tot de conclusie komen dat G-d bestaat, dat Hij een G-d van orde is en dat hijzelf van Hem gescheiden is. Maar alleen door bijzondere openbaring kan de mens tot overtuiging van zonde komen en zich bekeren. Opdat verlossing het resultaat van die bekering wordt, moet het evangelie worden gehoord en aanvaard.
Hoe moet men de reactie van een mens op het evangelie begrijpen?
De reactie van de mens mag nooit worden gezien als een werk of als een bijdrage aan de middelen van verlossing. G-d voorziet volledig in alles wat nodig is om gered te worden. Wanneer iemand het evangelie aanvaardt, is hij daarom niet het voorwerp van lof; alleen G-d verdient alle eer.
Toch is de menselijke reactie noodzakelijk.
Sommigen beweren dat zelfs de reactie van de mens volledig een werk van G-d is. De Schrift zegt immers:
“Niemand kan tot Mij komen tenzij de Vader, die Mij gezonden heeft, hem trekt…”
Johannes 6:44
“Niemand kan tot Mij komen tenzij het hem door Mijn Vader gegeven is.”
Johannes 6:65
Het onderscheid is dit: hoewel HaShem iemand moet bekwaammaken, betekent dit niet dat Zijn genade onweerstaanbaar is of dat de mens gedwongen wordt.
Bij theologische kwesties schuilt het gevaar dat sommige verzen worden overbenadrukt terwijl andere worden genegeerd. Denk aan Openbaring 3:20:
“Zie, Ik sta aan de deur en klop. Als iemand Mijn stem hoort en de deur opent, zal Ik bij hem binnenkomen en maaltijd met hem houden en hij met Mij.”
Dit vers maakt duidelijk dat er een invloed is van de Messias op het individu, maar dat het de verantwoordelijkheid van de mens is om te reageren. De gebruikte aanvoegende wijs laat zien dat er sprake is van mogelijkheid en voorwaarde. Er is een werkelijke mogelijkheid om te horen – wat in bijbelse taal vaak gehoorzamen betekent – en de deur te openen.
Yeshua verbindt hier een belofte aan een reactie.
Dat HaShem de Schepper en Voltooier van ons geloof is, betekent niet dat de mens geen rol speelt in de ervaring van verlossing. Het werk van verlossing behoort volledig aan G-d toe. Maar opdat verlossing in het leven van een individu werkelijkheid wordt, moet hij zich overgeven aan het werk van HaShem.
Het is niet Schriftuurlijk om te stellen dat wanneer een mens moet reageren op Gods genade, verlossing daarmee gedeeltelijk een menselijk werk zou worden. Dat is vergelijkbaar met iemand die een schuld van een miljoen euro heeft, niets kan betalen, maar beweert dat hij heeft bijgedragen aan de aflossing omdat hij ermee instemde dat een ander de volledige schuld betaalde.
Tot slot: wanneer wij de Menorah zien, laten wij dan de genade van G-d gedenken, die Hij aanbiedt aan allen die bereid zijn Zijn stem te horen.
